Tản mạn mùi lịch Tết

01-02-2019
Chỉ còn vài ngày nữa là đến Tết Nguyên đán Kỷ Hợi 2019, lòng tôi da diết nhớ quê hương, gia đình và nhớ cả mùi lịch mới ba lĩnh năm nào…

Có lẽ trong ký ức của tôi, những ngày giáp Tết mới thực sự là Tết! Bởi đó là lúc ta cảm nhận rõ nhất thời khắc chuyển giao của đất trời và của cả lòng người.

Tôi, một cô học sinh lớp 2, chưa thấu hiểu hết ý nghĩa của Tết cổ truyền dân tộc nhưng cũng mường tượng được Tết là vui, là được nghỉ học để thoả thích rong chơi cùng lũ bạn, là được mẹ sắm sửa quần áo mới, là được mừng tuổi ông bà và nhận được lì xì… Hơn cả, vẫn là được bóc tờ lịch mới ba vừa lĩnh, được làm thơ, viết văn với những dòng chữ non nớt, trong trẻo, phụ mẹ dán lên góc những tờ lịch cũ…

Có lẽ Tết trong ký ức của tôi sẽ khác với những bạn bè cùng trang lứa khác. Đó là sự khác biệt thú vị mà cho mãi đến giờ này, khi tôi đã trưởng thành và có gia đình riêng, thi thoảng vẫn nhớ về…

Nếu ai gắn liền với nghiệp viết lách chân chính sẽ thấu hiểu hết chữ “duyên”, chữ “nợ” và chữ “nghiệp” trong ấy. Thế hệ của ba tôi, không có máy ảnh, cũng không có laptop, xe máy, ấy thế mà một “nhà báo  làng” như ba, với chiếc xe đạp cà tàng, bi-đông nước, cuốn sổ ghi chép và cây bút bi… đã rong ruổi trên khắp ngõ xóm cùng thôn để cho ra đời những bài viết thời sự, đậm dấu ấn cá nhân. Nhiều lúc tôi tự hỏi sao thời ấy ba tôi “máu” thế? Yêu nghề thế? Viết khoẻ thế?...

Giấy giới thiệu của Toà soạn được ba ép nhựa, giữ gìn cẩn thận, xem như một “báu vật”, một “bùa hộ mệnh” để giúp ba tác nghiệp một cách dễ dàng. Cả nhà tôi khi ấy đều trông chờ vào đồng nhuận bút của ba. Ấy thế mà cũng đủ trang trải, ấm cúng lạ kỳ!

Ấn tượng nhất là được ba chở đi thư viện đọc sách vào mỗi dịp cuối tuần, được thưởng cái quà cái kẹo mỗi khi ba nhận nhuận bút, được cầm tờ lịch mới ba vừa mới lĩnh dịp Tết, kèm theo đường sữa, bột ngọt, dầu ăn và hạt dưa…

Tết với gia đình tôi như thế là quá đủ so với những bạn bè cùng trang lứa của tôi thời ấy.

Thời ấy chưa có lịch lốc, lịch để bàn hiện đại như bây giờ mà chỉ có lịch cuộn (cuốn) in bằng giấy hoặc sang lắm là lịch in bằng chất liệu vải lụa… dùng để treo tường. Tôi vẫn còn nhớ, Tết năm ấy, nhờ sự hỗ trợ, mớm mồi của ba, tôi đã “xuất khẩu” (sáng tác) bài thơ “Tết nghèo”.

Đã hơn 20 năm trôi qua, tôi không còn nhớ rõ từng lời từng chữ trong bài thơ thời thơ bé, nhưng vẫn còn nhớ câu kết: “Lịch dán đầy tường, ngắm nghía xem…”, với nội dung chúc Tết, tri ân thầy cô, biết ơn công ơn sinh thành, nuôi dưỡng của cha mẹ và ông bà.

Thật bất ngờ! Bài thơ ấy đã được cô giáo chủ nhiệm tặng con điểm 10 khi tôi mạnh dạn đọc cho cô nghe và chép vào trang cuối của quyển vở Tập làm Văn.

Khác với những nhà khác, nhà tôi khi ấy vẫn là bức tường gạch cũ nên mỗi dịp giáp Tết là tôi lại lăng xăng, chạy quấn quýt bên ba mẹ để phụ mẹ dọn dẹp, lau chùi. Thích nhất là khâu trang trí nhà cửa bằng những tờ lịch cũ, mới và những tờ giấy khen, bài thơ…

Mẹ lấy ít cơm nguội nhão, nghiền (giã) nhuyễn thành hồ dán, bỏ vào một cái chén đất, cắt cuốn lịch cũ (5 tờ/ cuốn), với đầy đủ hình ảnh, màu sắc, nào là sắc vàng của mai, sắc thắm của đào, sắc xanh của cỏ cây, chồi non, bánh chưng, bánh tét, có khi là hình ảnh của những thiếu nữ e ấp làm duyên bên mái hiên nhà, nhẹ nhàng bên chiếc xe đạp… Xong đâu đấy, những bức ảnh kỷ niệm gia đình, những bài thơ được dán lên góc bên dưới tấm lịch (chồng lên trên ngày tháng cũ) để “biến tấu” tờ lịch cũ thành bức tranh giàu sắc Xuân, độc đáo, mới mẻ.

Còn những tờ lịch mới được ưu tiên chọn vị trí sáng sủa, gần bàn tiếp khách nhất. Điều đặc biệt là, Tết năm nào ba tôi cũng được các cơ quan báo, đài tặng lịch nên tha hồ trang trí, có khi còn dư, biếu ông bà, tặng cô chú và bạn bè thân thiết của ba mẹ. Đó được xem là niềm vui không xen lẫn vào đâu, vào bất cứ nhà nào.

Tết ở quê là vậy. Mọi người cùng san sẻ niềm vui, có khi là lá chuối, là cọng lạt để gói bánh tét (bánh chưng), có khi là tờ lịch, nải chuối, buồng cau… Nhà này có, chia xớt cho nhà kia, cứ thế, mà Tết hoá đủ đầy, ấm áp nghĩa tình hàng xóm láng giềng.

Tờ lịch mới ba vừa mới lĩnh Tết hôm nào vẫn còn thơm phức, hiển hiện trong ký ức và in đậm trong trái tim tôi! Đó là niềm vui đón đợi, háo hức của trẻ thơ, là nỗi lo lắng tất bật, cố gắng sắm sửa cho cái Tết đủ đầy. Trên tất cả, đó là mùi hương đặc trưng của thời gian, của quê hương xứ sở, gia đình thương yêu và nghĩa tình chứa chan…

--------

Tâm An/Redeyes.vn